काठमाडौं : फुटबलको दुनियाँमा केही यस्ता प्रतिद्वन्द्वीहरू छन्, जसको भिडन्त खेल मात्र रहँदैन, त्यो एउटा युद्ध जस्तै बन्न पुग्छ । फिफा विश्वकप २०२६ को सेमिफाइनलमा नेपाली समयअनुसार बिहीबार एटलान्टाको मैदानमा जब इंग्ल्यान्ड र अर्जेन्टिना आमनेसामने हुनेछन्, तब त्यहाँ फुटबलको मात्र प्रतिस्पर्धा हुने छैन, बरु ६ दशक लामो एउटा ऐतिहासिक दुश्मनी, विवाद र जादुमयी क्षणहरूको नयाँ अध्याय पनि कोरिनेछ ।

करिब दुई शताब्दीको जेलिएको इतिहास र ६ दशकदेखि मैदानमा हुर्किएको यो तीतो प्रतिद्वन्द्विताले यसपटक एटलान्टामा नयाँ मोड लिँदैछ । २१ वर्षपछि पहिलो पटक यी दुई शक्तिशाली राष्ट्रहरू कुनै पनि स्तरको खेलमा भिड्दैछन् । सन् २००५ मा भएको पछिल्लो मैत्रीपूर्ण खेलमा १८ वर्षका लियोनेल मेस्सी प्रतिबन्धका कारण मैदान बाहिर थिए । तर यसपटक ३९ वर्षको उमेरमा डिफेन्डिङ च्याम्पियन अर्जेन्टिनाका कप्तान मेस्सी पहिलो पटक इंग्ल्यान्डविरुद्ध मैदान उत्रँदैछन् ।

जब अर्जेन्टिनीहरूलाई 'जनावर' भनियो

यो प्रतिद्वन्द्विताको बीउ सन् १९६२ को विश्वकपमा रोपिएको भएता पनि यसले उग्र रूप भने सन् १९६६ मा लियो । वेम्बलीमा भएको क्वार्टरफाइनल खेललाई अर्जेन्टिनामा आज पनि 'एल रोबो डेल सिग्लो' (शताब्दीकै डकैती) भनिन्छ ।

सो खेलमा अर्जेन्टिनाका कप्तान एन्टोनियो रट्टिनलाई जर्मन रेफ्रीले बाहिर निकालेका थिए, जसका कारण झन्डै ८ मिनेट खेल रोकिएको थियो ।

रट्टिनले रेफ्रीसँग तर्क गरिरहेका थिए, तर रेफ्रीले उनलाई अभद्र व्यवहार गरेको भन्दै बाहिर निकाले । अर्जेन्टिनीहरूले भने भाषाको समस्याका कारण यस्तो भएको दाबी गर्छन् ।

रट्टिनले मैदान छाड्न अस्वीकार गर्दै दोभाषे मागेका थिए र बाहिरिने क्रममा महारानी एलिजाबेथका लागि ओछ्याइएको रातो गलैंचामा बसिदिएका थिए ।

१० खेलाडीमा सीमित अर्जेन्टिना विरुद्ध इंग्ल्यान्डका जियोफ हर्स्टले गोल गर्दै इंग्ल्याण्डलाई १-० को जित दिलाए । तर अर्जेन्टिनीहरू उक्त गोल अफसाइड भएको दाबी गर्छन् ।

खेलपछि इंग्ल्यान्डका म्यानेजर अल्फ राम्सेले आफ्ना खेलाडीहरूलाई जर्सी साट्न रोकेका थिए र अर्जेन्टिनी खेलाडीहरूलाई 'जनावर'को संज्ञा दिएका थिए । यही खेलको विवादपछि सन् १९७० को विश्वकपदेखि पहिलो पटक पहेँलो र रातो कार्डको अवधारणा सुरु भएको मानिन्छ ।

सन् १९८६ : फकल्यान्ड युद्ध र 'ह्यान्ड अफ गड'

यी दुई देशबीचको फुटबल दुश्मनीलाई खेल मैदान बाहिरको राजनीतिले झनै आगो थप्यो । सन् १९८२ मा फकल्यान्ड टापु (जसलाई अर्जेन्टिनीहरू 'लास माल्विनास' भन्छन्) को विषयलाई लिएर दुई देशबीच ७४ दिन लामो युद्ध भयो, जसमा ९०० भन्दा बढी मानिसले ज्यान गुमाए । त्यसको चार वर्षपछि सन् १९८६ को विश्वकपमा यी दुई टोली भिड्दा अर्जेन्टिनाका लागि त्यो खेल बदला लिने अवसर थियो ।

मेक्सिकोको अज्टेका स्टेडियममा म्याराडोनाले दुई यस्ता गोल गरे, जो फुटबल इतिहासमा अमर छन् । पहिलो गोल उनले हातले मुक्का प्रहार गरेर गरेका थिए, जसलाई उनले पछि 'ह्यान्ड अफ गड' भने । त्यसको चार मिनेटपछि उनले मैदानको मध्यभागबाट ५-६ जना इंग्लिस डिफेन्डरहरूलाई छक्याउँदै 'शताब्दीकै उत्कृष्ट गोल' गरे ।

इंग्ल्यान्डका ग्यारी लिनेकरले एक गोल फर्काए पनि अर्जेन्टिना २-१ ले विजयी भयो र पछि विश्वकपको उपाधि नै जित्यो ।

सन् १९९८ र २००२ : बेकह्यामको पतन र पुनरागमन

सन् १९९८ को विश्वकपअन्तर्गत अन्तिम १६ को खेलमा यी दुई टोलीबीच प्रतिस्पर्धा भएको थियो । यो खेल फ्रान्सको सेन्ट एटिएनमा भएको थियो, जुन निकै रोमाञ्चक र उतारचढावपूर्ण थियो । १८ वर्षका माइकल ओवेनले मैदानको मध्यभागबाट दौडिँदै अर्जेन्टिनी डिफेन्सलाई चिरेर एक उत्कृष्ट गोल गरेका थिए, जसले इंग्ल्यान्डलाई २-१ को अग्रता दिलाएको थियो । तर अर्जेन्टिनाले गोल फर्काएपछि पहिलो हाफ २-२ को बराबरीमा सकिएको थियो ।

दोस्रो हाफको सुरुमै अर्जेन्टिनाका डिएगो सिमोनले बेकह्यामलाई लडाए । भुइँमा लडिरहेका बेकह्यामले रिसको झोंकमा सिमोनलाई खुट्टाले हिर्काए । सिमोन नाटकीय रूपमा लडेपछि रेफ्रीले बेकह्यामलाई रातो कार्ड दिए । सिमोनले पछि आफूले रेफ्रीलाई झुक्याउन लडेको स्वीकार पनि गरे ।

निर्धारित र अतिरिक्त समयमा खेल २-२ को बराबरी भएपछि पेनाल्टी सुटआउट भयो । अर्जेन्टिनाका गोलकिपर कार्लोस रोआले पाउल इन्स र डेभिड ब्याट्टीको प्रहार रोकेपछि अर्जेन्टिना ४-३ ले विजयी भयो । सो समयमा बेकह्यामलाई बेलायती मिडियाले भिलेन बनाएका थिए ।

तर सन् २००२ मा बेकह्यामले आफ्नो गल्ती सुधार्ने मौका पाए । समूह चरणको खेलमा माउरिसियो पोचेटिनोले माइकल ओवेनलाई लडाएपछि पाएको पेनाल्टीमा बेकह्यामले गोल गर्दै इंग्ल्यान्डलाई जित दिलाए । सो हारसँगै अर्जेन्टिना सन् १९६२ पछि पहिलो पटक समूह चरणबाटै बाहिरिन पुग्यो ।

२०२६ को सेमिफाइनल : मेस्सी भर्सेज टुचेल

अहिले इतिहासले फेरि आफैंलाई दोहोर्‍याउँदैछ । थोमस टुचेलको प्रशिक्षणमा रहेको इंग्ल्यान्ड ६० वर्षदेखिको विश्वकप उपाधिको खडेरी अन्त्य गर्न चाहन्छ भने मेस्सीको अर्जेन्टिना लगातार दोस्रो पटक फाइनल पुग्ने दाउमा छ ।

अर्जेन्टिनाका समर्थकहरू आज पनि स्टेडियममा इंग्ल्यान्ड विरुद्धका गीतहरू गाउँछन्, जसले यो दुश्मनी अझै कति ताजा छ भन्ने देखाउँछ । एटलान्टामा बिहीबार हुने यो भिडन्त एउटा फुटबल म्याच मात्र हुने छैन, यो ६ दशकको इतिहास, गर्व र बदलाको नयाँ अध्याय हुनेछ ।