काठमाडौं : नेपाल चेम्बर अफ कमर्सका अध्यक्ष कमलेशकुमार अग्रवालले नेपालको पुँजी बजारलाई केवल सेयर किनबेच र धितोपत्र कारोबारको माध्यममा सीमित नराखी उत्पादन, रोजगारी विस्तार र दीर्घकालीन आर्थिक वृद्धिका लागि पुँजी परिचालन गर्ने प्रभावकारी माध्यमका रूपमा विकास गर्नुपर्ने बताएका छन् । नेपाल पुँजी बजार संवाद–२०२६लाई सम्बोधन गर्दै अध्यक्ष अग्रवालले नेपालको अर्थतन्त्रलाई बैंकमा आधारित वित्तीय प्रणालीबाट क्रमशः बजारमा आधारित वित्तीय प्रणालीतर्फ रूपान्तरण गर्न आवश्यक रहेको बताए ।

उनले निजी क्षेत्रलाई उत्पादन र रोजगारी विस्तारका लागि आवश्यक दीर्घकालीन वित्तीय स्रोत सहज रूपमा उपलब्ध गराउन नसकेसम्म पुँजी बजारले नेपालको आर्थिक रूपान्तरणमा अपेक्षित भूमिका निर्वाह गर्न नसक्ने धारणा राखे । अध्यक्ष अग्रवालले विगतमा दूरदर्शी नीति तथा स्पष्ट नियामकीय व्यवस्थाको अभावका कारण नेपालको सेयर बजारमा अनुमानमा आधारित कारोबार बढेको उल्लेख गर्दै बजारलाई वास्तविक अर्थतन्त्रसँग जोड्नुपर्ने आवश्यकता औंल्याए ।

‘पुँजी बजारलाई केवल सेयर र धितोपत्र कारोबारको माध्यम मात्र नभई उत्पादन, पूर्वाधार, रोजगारी र आर्थिक वृद्धिका लागि दीर्घकालीन पुँजी परिचालन गर्ने प्रमुख माध्यमका रूपमा विकास गर्नुपर्छ,’ उनले भने ।

उनले बजारमा नयाँ तथा गुणस्तरीय कम्पनीहरूको सार्वजनिक सेयर निष्कासन आवश्यक रहेको बताउँदै कम्पनी सानो वा मध्यम आकारको भएकै कारण पुँजी बजारमा प्रवेशबाट वञ्चित गर्न नहुने बताए । उचित योग्यता, आवश्यक जानकारी सार्वजनिक गर्ने व्यवस्था, लेखापरीक्षण र संस्थागत सुशासनका मापदण्डका आधारमा योग्य कम्पनीलाई बजारमा सहज प्रवेशको वातावरण बनाउनुपर्ने उनको भनाइ थियो । नेपालको पुँजी बजारमा सीमित कम्पनी र सीमित क्षेत्रको मात्र प्रभुत्व रहँदा बजारको विस्तार र विविधीकरण प्रभावित भएको उल्लेख गर्दै उनले कृषि, उद्योग, पर्यटन, प्रविधि, पूर्वाधार तथा अन्य उत्पादनशील क्षेत्रका कम्पनीलाई पुँजी बजारमा आकर्षित गर्नुपर्ने बताए ।

अध्यक्ष अग्रवालले गैरआवासीय नेपालीलाई नेपालको पुँजी बजारमा सहज रूपमा सहभागी गराउन स्पष्ट, सरल र डिजिटल व्यवस्था आवश्यक रहेको बताए । लगानी रकम भित्र्याउने, बैंक तथा विद्युतीय सेयर खाता खोल्ने, कर प्रक्रिया पूरा गर्ने र वैधानिक रूपमा प्राप्त प्रतिफल विदेश लैजाने विषयमा स्पष्ट नीति आवश्यक रहेको उनको भनाइ थियो ।

उनले पुँजी बजारको विकासका लागि नीतिगत स्थिरता र नियामक निकायबीचको प्रभावकारी समन्वय सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण रहेको बताए । नीति, निर्देशन र कार्यविधिमा अप्रत्याशित परिवर्तन हुँदा लगानीकर्ताको विश्वास कमजोर हुने र बजारमा अनावश्यक अन्योल सिर्जना हुने उनको भनाइ थियो । महत्त्वपूर्ण नीतिगत परिवर्तन गर्नुअघि सरोकारवालासँग पर्याप्त परामर्श गर्नुपर्ने, परिवर्तनका लागि स्पष्ट समय उपलब्ध गराउनुपर्ने तथा बजारको अल्पकालीन उतारचढावका आधारमा तत्काल नियम परिवर्तन गर्ने प्रवृत्तिको अन्त्य गर्नुपर्ने अध्यक्ष अग्रवालले बताए ।अग्रवालले लगानीकर्ताको विश्वास कायम गर्न प्रभावकारी निगरानी, पारदर्शिता र आवश्यक सुरक्षा व्यवस्था सुदृढ बनाउनुपर्नेमा जोड दिए ।

उनले सम्पत्ति शुद्धीकरण नियन्त्रणका लागि आवश्यक कानुनी व्यवस्था प्रभावकारी बनाउनुपर्ने भए पनि सम्पूर्ण वैधानिक लगानी गतिविधिलाई शंकाको दृष्टिले हेर्न नहुने बताए । उनले नेपालको पुँजी बजारमा आधुनिक वित्तीय उपकरणको विकास आवश्यक रहेको बताउँदै सेयर उधारो दिने र लिने व्यवस्था तथा बजारमा खरिदबिक्रीलाई व्यवस्थित र सहज बनाउने आधुनिक प्रणाली चरणबद्ध रूपमा लागू गर्नुपर्ने बताए । ‘नेपालको पुँजी बजारमा सम्भावनाको कमी छैन । आवश्यकता सही नीति, विश्वसनीय कार्यान्वयन र समन्वित सुधारको हो,’ अध्यक्ष अग्रवालले भने ।

उनले नेपालको आर्थिक रूपान्तरणका लागि बैंकिङ क्षेत्रसँगै बलियो, विश्वसनीय र पारदर्शी पुँजी बजारको विकास अपरिहार्य रहेको उल्लेख गर्दै निजी क्षेत्र, सरकार र नियामक निकायबीचको सहकार्यबाट मात्र पुँजी बजारलाई राष्ट्रिय आर्थिक विकासको प्रभावकारी आधार बनाउन सकिने बताए ।