काठमाडौं : गैरआवासीय नेपाली संघ (एनआरएनए) आईसीसीका उपाध्यक्ष खगेन्द्र न्यौपाने नेतृत्वको प्रवर्द्धक समूहले रुकुम पश्चिमको आठबिसकोट नगरपालिकामा निर्माण गर्न लागेको २२.५० मेगावाट क्षमताको जल्दीगाड जलविद्युत् आयोजनाका लागि ४ अर्ब ६० करोड रुपैयाँको लगानी सुनिश्चित गरेको छ । राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकको नेतृत्वमा नेपाल बैंक र नेपाल इन्फ्रास्ट्रक्चर बैंक (निफ्रा) ले संयुक्त रूपमा ३ अर्ब ३६ करोड रुपैयाँ ऋण लगानी गर्ने सम्झौता गरेसँगै आयोजना निर्माणको महत्वपूर्ण चरणमा प्रवेश गरेको हो। बाँकी १ अर्ब २३ करोड ७१ लाख रुपैयाँ प्रवर्द्धकहरूको इक्विटी लगानी रहनेछ।

जल्दीगाड नदीमा निर्माण हुने आयोजनाबाट वार्षिक १३३.४५ गिगावाट घण्टा विद्युत् उत्पादन गर्ने लक्ष्य राखिएको छ । आयोजनाको निर्माण अवधि ३३ महिना तोकिएको छ। आवश्यक जग्गा खरिदलगायत अधिकांश पूर्वतयारीका काम सम्पन्न भइसकेकाले वित्तीय व्यवस्थापन टुंगिएसँगै निर्माण कार्यलाई तीव्रता दिने तयारी प्रवर्द्धक कम्पनी सांग्रिला हाइड्रोपावर प्रालिले गरेको छ।

सांग्रिला हाइड्रोपावरका अध्यक्ष तथा एनआरएनए आईसीसीका उपाध्यक्ष खगेन्द्र न्यौपानेले वित्तीय व्यवस्थापन सम्पन्न हुनु आयोजना निर्माणका लागि महत्वपूर्ण उपलब्धि भएको बताए। बैंकहरूसँगको सम्झौताले आयोजनाका लागि आवश्यक लगानीको ठूलो हिस्सा सुनिश्चित भएकाले अब निर्माणमा थप उत्साह र ऊर्जा थपिएको उनको भनाइ छ।

न्यौपानेले जलविद्युत् क्षेत्रलाई नेपालको आर्थिक विकासको महत्वपूर्ण आधारका रूपमा अघि बढाउनुपर्ने बताए। नेपालको जलस्रोतलाई उत्पादनमा रूपान्तरण गर्दै ऊर्जा उत्पादन बढाउनुका साथै स्थानीय स्तरमा रोजगारी, पूर्वाधार र आर्थिक गतिविधि विस्तार गर्ने उद्देश्यसहित आयोजना अघि बढाइएको  बताए।

“वित्तीय व्यवस्थापन सम्पन्न भएसँगै आयोजनालाई निर्धारित लक्ष्यअनुसार अघि बढाउने आधार तयार भएको छ। यसअघि पनि हाम्रो समूहले आयोजना निर्धारित समयभन्दा अगावै सम्पन्न गरेको अनुभव छ। जल्दीगाडलाई पनि तोकिएको समयमै सम्पन्न गरी विद्युत् उत्पादनमा ल्याउन कुनै कसर बाँकी राखिने छैन,” न्यौपानेले बताए।

आयोजनाका लागि आवश्यक जग्गा खरिदलगायत अधिकांश पूर्वतयारीका काम सम्पन्न भइसकेकाले अब मुख्य निर्माणमा केन्द्रित हुने सांग्रिला हाइड्रोपावरका प्रबन्ध निर्देशक कृष्णप्रसाद घिमिरेले बताए। उनका अनुसार वित्तीय स्रोत सुनिश्चित भइसकेकाले निर्माण कार्यलाई योजनाबद्ध र तीव्र गतिमा अघि बढाइनेछ।

घिमिरेले आयोजना निर्माणमा समय र लागत व्यवस्थापनलाई प्राथमिकतामा राखिने बताए। निर्धारित ३३ महिनाको निर्माण अवधिभित्र आयोजना सम्पन्न गरी विद्युत् उत्पादन सुरु गर्ने लक्ष्यअनुसार प्राविधिक, व्यवस्थापकीय र वित्तीय पक्षलाई समानान्तर रूपमा अघि बढाइने उनको भनाइ छ।

“वित्तीय व्यवस्थापन टुंगिएपछि आयोजना निर्माणका लागि आवश्यक स्रोत सुनिश्चित भएको छ। पूर्वतयारीका अधिकांश काम पूरा भएकाले अब निर्माण कार्यलाई तीव्रता दिने चरणमा पुगेका छौँ। निर्धारित समयभित्र गुणस्तरीय रूपमा आयोजना सम्पन्न गर्ने हाम्रो मुख्य लक्ष्य हो,” घिमिरेले बताए।

जल्दीगाड आयोजना प्रवर्द्धन गर्ने समूहले यसअघि गोरखामा ४.५५ मेगावाट क्षमताको विकास हाइड्रोपावर आयोजना निर्माण गरी सञ्चालनमा ल्याइसकेको छ। उक्त आयोजना निर्धारित समयभन्दा करिब ६ महिनाअघि नै सम्पन्न भएको थियो। विकास हाइड्रोपावर कम्पनी सार्वजनिक शेयर निष्कासन गरी शेयर बजारमा समेत सूचीकृत भइसकेको छ।

यही समूहले गोरखामै ४.६ मेगावाट क्षमताको बूढीगण्डकी हाइड्रोपावर आयोजनासमेत निर्माण गरिरहेको छ। कम्पनीका अनुसार उक्त आयोजनालाई आगामी ६ महिनाभित्र विद्युत् उत्पादनमा ल्याउने तयारी भइरहेको छ।

जल्दीगाड आयोजनाको वित्तीय व्यवस्थापनसम्बन्धी सम्झौतामा सांग्रिला हाइड्रोपावरका अध्यक्ष खगेन्द्र न्यौपाने र राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत देवेन्द्ररमण खनालले हस्ताक्षर गरेका छन्। सम्झौता कार्यक्रममा नेपाल बैंक तथा नेपाल इन्फ्रास्ट्रक्चर बैंकका प्रतिनिधिहरूको समेत उपस्थिति थियो।

तीन बैंकको ऋण लगानी र प्रवर्द्धकहरूको इक्विटीसहित ४ अर्ब ६० करोड रुपैयाँको लगानी संरचना सुनिश्चित भएपछि आयोजना अब निर्माणको निर्णायक चरणमा पुगेको छ। २२.५० मेगावाट क्षमताको आयोजनाबाट वार्षिक १३३.४५ गिगावाट घण्टा विद्युत् उत्पादन हुने भएकाले यसले रुकुम पश्चिमको ऊर्जा उत्पादन र स्थानीय आर्थिक गतिविधिमा समेत योगदान पुर्‍याउने अपेक्षा गरिएको छ।

एनआरएनए नेतृत्वमा रहेका न्यौपानेसहितको प्रवर्द्धक समूहले जलविद्युत् क्षेत्रमा लगानी विस्तार गर्दै लैजानुलाई स्वदेशमा उत्पादनमूलक क्षेत्रमा पुँजी परिचालन गर्ने प्रयासका रूपमा समेत हेरिएको छ। विदेशमा रहेका नेपालीको पुँजी, सीप र अनुभवलाई स्वदेशको जलविद्युत् विकासमा जोड्न सके मुलुकको आर्थिक विकासमा थप योगदान पुग्ने न्यौपानेको धारणा छ।

विकास हाइड्रोपावर आयोजना निर्धारित समयभन्दा अगावै सम्पन्न गरेको अनुभव र बूढीगण्डकी हाइड्रोपावर निर्माणको निरन्तरताबीच जल्दीगाड आयोजना पनि अघि बढेको हो। त्यसैले अब कम्पनीका लागि लगानी जुटाउनु मात्र होइन, ४ अर्ब ६० करोडको लगानीलाई निर्धारित ३३ महिनाभित्र २२.५० मेगावाट विद्युत् उत्पादनमा रूपान्तरण गर्नु मुख्य चुनौती र परीक्षा बनेको छ। न्यौपाने नेतृत्वको प्रवर्द्धक समूह र घिमिरे नेतृत्वको व्यवस्थापनले यसलाई समयमै पूरा गर्ने प्रतिबद्धता जनाएको छ।