काठमाडौं : काठमाडौं महानगरपालिकाले चोरी भएर विदेशका विभिन्न संग्रहालय तथा स्थानमा पुगेका नेपाली धार्मिक तथा सांस्कृतिक सम्पदा पहिचान गरी स्वदेश फिर्ता ल्याउने अभियानलाई थप व्यवस्थित बनाउने भएको छ । 

यसका लागि महानगरले सम्पदाको अभिलेखीकरण, जनचेतना अभिवृद्धि र समुदायको क्षमता विकासलाई प्राथमिकतामा राख्ने भएको हो । शुक्रबार काठमाडौं महानगरपालिकामा आयोजित कार्यक्रममा कार्यवाहक प्रमुख सुनिता डंगोलले हराएका तथा चोरी भएका भगवान र सम्पदालाई घर फर्काउने अभियानलाई संस्थागत र प्रभावकारी बनाउन आवश्यक रहेको बताइन् ।

उनकाअनुसार महानगरपालिकाले यसअघि कुटनीतिक माध्यम तथा विदेशमा रहेका विभिन्न संघसंस्था र समुदायसँग सहकार्य गरेर चोरी भएका सम्पदा फिर्ता ल्याउने प्रयास गर्दै आएको छ । आगामी दिनमा यस्ता प्रयासलाई थप औपचारिक र व्यवस्थित बनाइनेछ ।

सम्पदा संरक्षण गर्नु भनेको भएका सम्पदाको भौतिक संरक्षण मात्रै नभई चोरी तथा अवैध ओसारपसार रोक्नु पनि भएको डंगोलको भनाइ छ । विदेशका विभिन्न सङ्ग्रहालयमा नेपाली सम्पदा रहेको जानकारी प्राप्त भए पनि ती सम्पदा कहाँबाट चोरी भएका हुन् भन्ने प्रमाण जुटाउन कठिन हुने गरेको उनले बताइन् । 

यसका लागि महानगरले सम्पदाको विस्तृत अभिलेखीकरण, तस्बिर, श्रव्यदृश्य सामग्री तथा आवश्यक विवरण सुरक्षित राख्नुपर्नेमा जोड दिएको छ । विगतका केही अभ्यासले एउटा तस्बिरकै आधारमा चोरी भएको सम्पदाको वास्तविक स्थान पहिचान गरी फिर्ता ल्याउन र पुनर्स्थापना गर्न सहयोग पुगेको उनले उल्लेख गरिन् ।

डंगोलले महागौरीको मूर्ति फिर्ता ल्याएर पुनर्स्थापना गर्दाको उदाहरण दिँदै सम्पदाको पहिचान र प्रमाणीकरणमा तस्बिरको महत्वपूर्ण भूमिका हुने बताइन् । कतिपय अवस्थामा कुन ठाउँको सम्पदा हो भन्ने जानकारीसमेत नहुने भएकाले व्यवस्थित अभिलेखीकरण आवश्यक रहेको उनको भनाइ छ ।

उनले हराएका धार्मिक सम्पदाबारे प्रहरीमा उजुरी दिने अभ्यास पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण रहेको बताइन् । मानिस हराउँदा प्रहरीमा उजुरी गर्ने प्रचलन भएपनि भगवान तथा धार्मिक सम्पदा हराउँदा प्रहरीमा औपचारिक जानकारी गराउने अभ्यास विगतमा कम रहेको उनले बताइन् ।

तलेजु भवानीको हार फिर्ता ल्याउने प्रयासका क्रममा प्रहरीमा गरिएको उजुरीको प्रमाण मागिएको तर त्यसबेला उजुरी गर्नुपर्छ भन्ने चेतना नै नभएका कारण आवश्यक प्रमाण जुटाउन कठिन भएको उनले उदाहरण दिइन् । यस्ता घटनाले सम्पदा चोरी हुँदा तत्काल प्रहरीमा उजुरी दिनुपर्ने विषयमा जनचेतना फैलाउनुपर्ने आवश्यकता देखाएको उनको भनाइ छ ।