काठमाडौं : इरानले हालै हिन्द महासागरमा अवस्थित डिएगो गार्सियामा रहेको अमेरिका र बेलायतको संयुक्त सैन्य अड्डालाई लक्षित गरी लामो दूरीको ब्यालिस्टिक मिसाइल प्रहार गरेपछि विश्वभर नयाँ सुरक्षा बहस सुरु भएको छ । इरानको यो कदमलाई मध्यपूर्वमा जारी द्वन्द्व थप चर्किने संकेतका रूपमा हेरिएको छ ।

इरानबाट करिब ३,८०० किलोमिटर टाढा रहेको डिएगो गार्सिया टापुतर्फ प्रहार गरिएका मिसाइलहरू आफ्नो लक्ष्यमा भने पुग्न सकेनन् । रिपोर्टहरूका अनुसार, एउटा मिसाइल उडानकै क्रममा प्राविधिक रूपमा विफल भएको थियो भने अर्कोलाई अमेरिकी युद्धपोतले बीचैमा खसालिदिएको थियो । यद्यपि, इजरायली रक्षा बलका अनुसार वर्तमान युद्ध सुरु भएयता इरानले पहिलो पटक यति लामो दूरीको मिसाइल प्रयोग गरेको हो ।

पहिले इरानले आफ्नो मिसाइलको रेन्जलाई २ हजार किलोमिटरसम्म मात्र सीमित राखेको दाबी गर्दै आएको थियो । यो दायराभित्र इजरायल परे पनि युरोपका प्रमुख सहरहरू सुरक्षित मानिन्थे । तर पछिल्लो आक्रमणले इरानले आफैंले तोकेको यो सीमा अब हटाइसकेको संकेत गरेको छ ।

इजरायली डिफेन्स फोर्सका चिफ अफ स्टाफ, लेफ्टिनेन्ट जनरल एयाल जमिरले चेतावनी दिँदै भनेका छन्, "इरानले ४ हजार किलोमिटर रेन्ज भएका अन्तरमहादेशीय ब्यालिस्टिक मिसाइलहरू प्रहार गरेको छ । यसको पहुँचमा अब बर्लिन, पेरिस र रोम जस्ता युरोपेली राजधानीहरू सिधा खतरामा छन् ।"

केही रक्षा विशेषज्ञहरू इरानले १० हजार किलोमिटरसम्म प्रहार गर्न सक्ने क्षमता विकास गरिरहेको र यसले भविष्यमा अमेरिकाको मुख्य भूभागसम्म असर गर्न सक्ने बताउँछन् । लण्डनस्थित 'रोयल युनाइटेड सर्भिसेस इन्स्टिच्युट'की डा. क्यारिन भोन हिप्पेलले इरानले आफ्नो अन्तरिक्ष कार्यक्रममार्फत यस्तो प्रविधि विकास गरिरहेको उल्लेख गरिन् ।

यद्यपि, बेलायती अधिकारीहरूले भने लण्डन नै खतरामा रहेको भन्ने कुराको अहिलेसम्म कुनै ठोस मूल्यांकन नभएको बताएका छन् । केही विश्लेषकहरूले इरानको उद्देश्य वास्तविक आक्रमण भन्दा पनि मनोवैज्ञानिक दबाब र प्रतिरोधको सन्देश दिनु रहेको हुन सक्ने बताएका छन् ।

इरानले आफ्नो मिसाइल कार्यक्रम रक्षात्मक भएको दाबी गरे पनि आलोचकहरू यसलाई क्षेत्रीय सुरक्षा सन्तुलन बिगार्ने रणनीतिका रूपमा लिन्छन् । अमेरिकामा डोनाल्ड ट्रम्पको कार्यकाल र मध्य पूर्वको अस्थिरताका बीच इरानको यो बढ्दो सैन्य क्षमताले विश्व राजनीतिमा नयाँ तरंग पैदा गरेको छ ।