काठमाडौं : युरोपलाई लोकतन्त्र, समृद्धि र अवसरको केन्द्र मानिन्छ । तर, पछिल्लो समय यही महादेशका विभिन्न देशमा युवा सडकमा उत्रिरहेका छन् । फ्रान्समा विद्यार्थीको प्रदर्शन, स्पेन र पोर्चुगलमा महँगो आवासविरुद्धको आवाज तथा सर्बियामा विद्यार्थी आन्दोलनले पाएको राजनीतिक सफलताले नयाँ पुस्ताको बढ्दो असन्तुष्टि देखाएको छ ।

बेलायती पत्रिका द गार्डियनका अनुसार, युरोपका विभिन्न देशमा बढ्दो जीवनयापन खर्च, आवासको समस्या, कमजोर सार्वजनिक सेवा र राजनीतिक नेतृत्वप्रतिको असन्तुष्टि आन्दोलनका प्रमुख कारण बनेका छन् ।

देशअनुसार आन्दोलनका माग फरक छन् । तर, राम्रो शिक्षा, रोजगारी, सहज जीवनयापन र जवाफदेही सरकारको अपेक्षा पूरा नहुँदा युवामा निराशा बढिरहेको छ ।

फ्रान्समा विद्यालयको अवस्था, शिक्षकको अभाव र शिक्षाको गुणस्तरप्रति असन्तुष्ट विद्यार्थीको प्रदर्शन व्यापक सामाजिक असन्तुष्टिसँग जोडिएको छ । अमेरिकी समाचार संस्था एसोसिएटेड प्रेस ९एपी० का रिपोर्टमा पनि विद्यार्थीका शैक्षिक माग र सार्वजनिक सेवाको अवस्थाबारे उठेका प्रश्नलाई आन्दोलनको महत्त्वपूर्ण पक्षका रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ ।

समस्या विद्यालयमा मात्र सीमित छैन । महँगो जीवनयापन र सार्वजनिक सेवामा देखिएका कठिनाइले युवाको भविष्यप्रतिको भरोसा कमजोर बनाएको छ ।

शिक्षा हासिल गरेपछि राम्रो जागिर पाउने, आफ्नो कमाइबाट घरभाडा तिर्ने र स्वतन्त्र जीवन सुरु गर्ने अपेक्षा पूरा गर्न कठिन भइरहेको छ । त्यसैले विद्यार्थीको असन्तुष्टि विस्तारै सरकारको नीति र राजनीतिक नेतृत्वप्रतिको प्रश्नमा बदलिएको छ ।

युरोपमा युवा आन्दोलनको प्रभाव बुझ्न सर्बियाको घटना महत्त्वपूर्ण छ ।

सन् २०२४ नोभेम्बरमा सर्बियाको नोभी सादस्थित रेलवे स्टेसनको छानो भत्किँदा १६ जनाको मृत्यु भएको थियो । घटनापछि सार्वजनिक निर्माणको गुणस्तर, भ्रष्टाचार र सरकारी जवाफदेहितामाथि प्रश्न उठाउँदै विद्यार्थी आन्दोलनमा उत्रिए ।

विद्यार्थीले दुर्घटनाको निष्पक्ष छानबिन, दोषीमाथि कारबाही र सार्वजनिक संस्थामा पारदर्शिताको माग गरे । आन्दोलन विस्तारै देशव्यापी बन्यो र राजनीतिक नेतृत्वलाई चुनौती दिने अभियानमा बदलियो ।

अन्तर्राष्ट्रिय समाचार संस्था रोयटर्सका अनुसार, अक्टोबर २५, २०२६ को संसदीय निर्वाचनमा विद्यार्थी समर्थित समूहले उल्लेखनीय सफलता हासिल गर्‍यो । प्रारम्भिक अनुमानअनुसार, २५० सदस्यीय संसद्मा उक्त समूहले करिब १३८ सिट जित्ने देखिएको थियो । लामो समयदेखि सर्बियाको राजनीतिमा प्रभावशाली रहेका अलेक्सान्दर भुचिचको दलले पराजय स्वीकार गरेको समाचार सार्वजनिक भयो ।

यो घटनाले सडकमा उठेको असन्तुष्टि संगठित राजनीतिक शक्तिमा रूपान्तरण हुन सक्ने देखाएको छ । तर, निर्वाचन जित्नु र देशमा सुशासन कायम गर्नु फरक कुरा हुन् । भ्रष्टाचार नियन्त्रण र सरकारी संस्थाप्रतिको विश्वास पुनःस्थापित गर्न नयाँ नेतृत्व कति सफल हुन्छ भन्ने कुरा महत्त्वपूर्ण हुनेछ ।

द गार्डियन का रिपोर्टअनुसार, स्पेन र पोर्चुगलमा आवासको मूल्य तथा भाडा बढ्नु जनअसन्तुष्टिको प्रमुख कारण बनेको छ । अल्बानियामा भ्रष्टाचार, बेरोजगारी र कमजोर सार्वजनिक सेवाप्रति असन्तुष्टि देखिएको छ ।

यी घटनाले आर्थिक विकास हुँदैमा सबै नागरिकको जीवन सहज नहुने देखाउँछन् । आम्दानीको तुलनामा घरभाडा र दैनिक खर्च बढ्दा युवालाई स्वतन्त्र जीवन सुरु गर्न कठिन हुन्छ । रोजगारी र भविष्यको अनिश्चितताले उनीहरूको निराशा थप बढाउँछ ।

अर्कोतर्फ, भ्रष्टाचार र सरकारी निकायको जवाफदेहिताको अभावले राज्यप्रतिको विश्वास कमजोर बनाउँछ । सर्बियामा रेलवे स्टेसन दुर्घटनापछि उठेको आन्दोलनले सार्वजनिक निर्माणको गुणस्तर र सरकारी जवाफदेहिता नागरिकको जीवनसँग प्रत्यक्ष जोडिएका विषय हुन् भन्ने देखायो ।

सामाजिक सञ्जालले युवालाई सूचना आदानप्रदान गर्न र साझा मुद्दामा संगठित हुन सजिलो बनाएको छ । तर, आन्दोलनको सफलता केवल सडक प्रदर्शनमा निर्भर हुँदैन । स्पष्ट माग, नागरिकको समर्थन र संस्थागत सुधार पनि उत्तिकै आवश्यक हुन्छन् ।

फ्रान्स, स्पेन, पोर्चुगल र सर्बियाका आन्दोलन एउटै प्रकृतिका होइनन् । तिनका कारण र राजनीतिक अवस्था फरक छन् । तर, सबैले राज्यले नागरिकका अपेक्षालाई बेवास्ता गर्न नहुने सन्देश दिएका छन् ।

नेपालमा पनि युवाका प्रमुख अपेक्षा गुणस्तरीय शिक्षा, रोजगारी, सुशासन र सार्वजनिक सेवामा सुधार हुन् । युवाको असन्तुष्टिलाई अधैर्यका रूपमा बुझ्नुको सट्टा त्यसका कारण पहिचान गरी समाधान खोज्नु आवश्यक छ ।

युरोपका युवाले उठाएको आवाजको सार लोकतन्त्र भनेको निर्वाचनमा मतदान गर्नु मात्र होइन । नागरिकको जीवनमा सुधार ल्याउनु, सरकारलाई जवाफदेही बनाउनु र नयाँ पुस्तालाई आफ्नो भविष्यप्रति भरोसा दिलाउनु पनि लोकतन्त्रका महत्त्वपूर्ण आधार हुन् ।