नेपालमा समाजवाद उन्मुख पुँजीवादी जनवादी क्रान्ति र व्यवस्थाको नयाँ, अग्रगामी र मौलिक रूप खोज्नु आवश्यक भएको छ । नेपाली विशिष्टता र मौलिकतामा आधारित भएर मात्र नेपालमा कम्युनिस्ट क्रान्ति र व्यवस्थालाई पूर्ण र सफल बनाउन सकिन्छ । यसरी मात्र नेपाल राष्ट्र, नेपाली जनता, नेपाली क्रान्ति र नेपाली व्यवस्थाको संरक्षण र समृद्धि गर्न सकिन्छ । यसपछिको कदम भनेको यस्तो नयाँ क्रान्ति र व्यवस्थाको मोडेललाई सर्वहारा अन्तर्राष्ट्रीयतावादको भावनासहित अन्तर्राष्ट्रीयकरण गरेर आफ्नो राष्ट्रिय र अन्तर्राष्ट्रीय दायित्व पूरा गर्नु हो । यसलाई अझ सुदृढ पार्नुपर्छ र आवश्यक छ ।
यस्तो क्रान्ति र व्यवस्था नाम वा रूपमा केही भिन्न भए पनि, कार्य र सारमा मूलतः जनताको राष्ट्रिय जनवादी स्वीकृति प्राप्त गर्ने उद्देश्य राख्छ । तथापि, यो चीनको जस्तो क्रान्ति भएर चीनकै जस्तो हुबहु मिल्ने नयाँ जनवाद नभएर, यसमा नयाँ जनवादका आधारभूत कुराहरूका अतिरिक्त नेपाली मौलिकता र विशेषतामा आधारित क्रान्ति हुनेछ । यसमा एकातिर थप जनवादी अधिकारहरू जनतालाई प्राप्त हुनेछ भने अर्कातिर, राष्ट्रिय स्वाधीनता, स्वाभिमान र सार्वभौमिकताको संरक्षण र समृद्धिमा विशेष जोड दिइनेछ ।
यस्तो नयाँ रूप खोज्नु आवश्यक भएको कारणहरू स्पष्ट छन् । पहिलो, नेपालको विशिष्ट स्थिति र दोस्रो, कम्युनिस्ट नेताहरूका भ्रष्ट, दलाल र कायर चिन्तन र चरित्रका कारण पार्टी र आन्दोलनको बदनामी, बेइज्जति, विकृति र विसंगतिको सामना गर्नुपरेको हो । यसका कारण जनतामा वितृष्णा, विद्रोह र विष्फोटको भावना बढेको छ ।
त्यसैले, पहिलो कुरा भनेको नेपाली मौलिकता र विशेषताबारे पहिचान गर्नु हो । नेपालका विशिष्टतामा आधारित भएर केही भिन्न र नयाँ तरिकाले क्रान्ति सम्पन्न गरी नयाँ व्यवस्थाको स्थापना गर्नु आवश्यक मात्र नभइ बाध्यता पनि बनिसकेको छ । यहाँ ध्यान दिनुपर्ने कुरा भनेको, नेपालको नजिकै रहेका विश्व साम्राज्यवादका मुख्य नाइके अमेरिकासमेतका साम्राज्यवादी मुलुकहरूका सामूहिक दबाब र आक्रमणको जोखिम हो । कम्युनिस्टहरूले क्रान्ति गरेपछि ती मुलुकहरूले हाम्रो आन्दोलनलाई कमजोरी बनाउने प्रयास गर्न सक्छन् र यही कारणले हामीले आफ्नै ढंगबाट क्रान्ति र व्यवस्थालाई अगाडि बढाउनु पर्छ ।
यस विषयमा, क्युबामा फिडेल क्यास्ट्रोको नेतृत्वमा कम्युनिस्ट क्रान्ति सम्पन्न गरिसकेपछि, उनीहरूले आफ्नो क्रान्तिलाई कुनै पनि आधिकारिक नाम बिना नै सफल बनाएका थिए । यसले स्पष्ट पार्छ कि हामीलाई नेपालको विशिष्टता र मौलिकतामा आधारित क्रान्ति गर्नु पर्छ, जसले अन्य मुलुकहरूको तुलनामा फरक तरिकाले प्रगति र समृद्धिको बाटो खोल्दछ ।
नेपाल सधैँ स्वतन्त्र राष्ट्र भएको भए तापनि, सुगौली सन्धि पश्चात् नवउपनिवेशको क्रममा छ । आजको दिनमा, नेपाल साम्राज्यवादी र विस्तारवादी शक्तिहरूको प्रभावमा परेको छ । नेपाल दुई ठूला छिमेकी शक्तिहरूको केन्द्रमा रहेको एक संवेदनशील भूराजनीतिक स्थिति भोगिरहेको छ । खुला सिमाना र भूपरिवेष्ठित अवस्थाका कारण, नेपालमा जनसांख्यिक अतिक्रमण र अन्य अतिक्रमणको समस्या बढेको छ ।
सँगै, हाम्रो समाजमा वर्णाश्रम व्यवस्थाले विभाजन र विद्रोहको वातावरण सिर्जना गरेको छ । नेपालमा विभिन्न जाति, भाषा, धर्म र संस्कृति रहेका छन्, जसले साम्राज्यवादी ‘फूट र शासन’ नीतिका लागि बल पुर्याएको छ । नेपाल कृषिप्रधान देश भएको र कृषि उपजमा परनिर्भर रहेको तथ्य पनि महत्वपूर्ण छ । यसले अर्थतन्त्रमा गहिरो असन्तुलन र अस्थिरता सिर्जना गरेको छ ।
नेपालको राजनीतिक र सामाजिक अवस्था कमजोर पारिएको छ, जहाँ भ्रष्टाचार, दलालीकरण, उदारीकरण र औपनिवेशीकरणका कारण हाम्रो अस्तित्व संकटमा परेको छ । सँगै, नेपालको राजनीति गुटबन्दी र भ्रष्टाचारमा घेरिएको छ, जसका कारण आम जनतामा वितृष्णा र असन्तुष्टि फैलिएको छ ।
नेपालको मौलिकता र विशिष्टतामा आधारित क्रान्तिको नयाँ मोडेल तयार गर्न आवश्यक छ । यसको उद्देश्य भनेको समाजवाद उन्मुख, नेपाली जनवादी व्यवस्था स्थापना गर्नु हो, जसले राष्ट्रिय स्वाधीनता र सार्वभौमिकताको संरक्षण गर्दै सामाजिक न्याय, समानता र समृद्धिको बाटो खोल्न सकिन्छ । यसका लागि, एक नयाँ दृष्टिकोण र शक्ति आवश्यक छ, जसले जनताको विश्वास र समर्थन प्राप्त गर्छ । यदि यसरी क्रान्ति र व्यवस्थाको नयाँ ढाँचा तयार पारिन्छ भने, यो क्रान्ति विकास र विजयको मार्गमा अघि बढ्न सक्छ । यसै क्रममा, समाजवाद उन्मुख साम्यवादको निर्माण गरिनेछ र नेपाललाई एक नयाँ दिशामा लैजान सकिन्छ ।
.jpg)
