अर्घाखाँची : संघीय संसद्‍मा अर्थमन्त्री स्वर्णिम वाग्लेले राष्ट्रिय बजेट प्रस्तुत गर्दा देखिएको योजनाबद्धता, प्राथमिकता र दीर्घकालीन विकासको दृष्टिकोणको झल्को दिने गरी अर्घाखाँचीको छत्रदेव गाउँपालिकाले आगामी आर्थिक वर्ष २०८३/८४ का लागि ५३ करोड ६६ लाख ४० हजार रुपैयाँको बजेट सार्वजनिक गरेको छ ।

गाउँसभाको २२औं अधिवेशनमा गाउँपालिका उपाध्यक्ष मनि पन्थीले बजेट प्रस्तुत गर्दै कृषि, शिक्षा, स्वास्थ्य, पूर्वाधार, पर्यटन तथा रोजगारीलाई केन्द्रमा राखेर विकासको महत्वाकांक्षी खाका अघि सारेकी हुन् । प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत बासुदेव खनालका अनुसार प्रस्तुत बजेटले गाउँपालिकालाई आत्मनिर्भर, उत्पादनमुखी र समुन्नत स्थानीय तहका रूपमा विकास गर्ने लक्ष्य लिएको छ ।

गाउँपालिका अध्यक्ष चन्द्रमान श्रेष्ठको अध्यक्षतामा सम्पन्न अधिवेशनमा सार्वजनिक गरिएको बजेटलाई आगामी वर्षका लागि छत्रदेवको समग्र विकासको मार्गचित्रका रूपमा हेरिएको छ । नीति तथा कार्यक्रमसँगै प्रस्तुत बजेटले आर्थिक विकास, सामाजिक रूपान्तरण र सेवा प्रवाह सुधारलाई एकीकृत रूपमा अघि बढाउने रणनीति अवलम्बन गरेको छ ।

छत्रदेव गाउँपालिकाले आगामी आर्थिक वर्षमा संघीय सरकारबाट विभिन्न शीर्षकमा ४७ करोड ४८ लाख ३४ हजार रुपैयाँ प्राप्त गर्ने अनुमान गरेको छ । जसअन्तर्गत वित्तीय समानीकरण अनुदान ९ करोड ११ लाख रुपैयाँ, सशर्त अनुदान २७ करोड रुपैयाँ, समपूरक अनुदान ७० लाख रुपैयाँ, विशेष अनुदान १ करोड रुपैयाँ तथा राजस्व बाँडफाँटबाट ८ करोड ६७ लाख ३४ हजार रुपैयाँ प्राप्त हुने अपेक्षा गरिएको छ ।

यस्तै, प्रदेश सरकारबाट वित्तीय समानीकरण अनुदान ६८ लाख रुपैयाँ, सशर्त अनुदान १५ लाख रुपैयाँ, विशेष अनुदान २१ लाख रुपैयाँ, समपूरक अनुदान ७५ लाख रुपैयाँ तथा राजस्व बाँडफाँटबाट १ करोड ६७ लाख ८७ हजार रुपैयाँ प्राप्त हुने अनुमान गरिएको छ । यसअनुसार प्रदेश सरकारबाट प्राप्त हुने कुल अनुदान ३ करोड ४६ लाख ८७ हजार रुपैयाँ रहनेछ ।

गाउँपालिकाका जनप्रतिनिधिहरूले संघीय र प्रदेश सरकारबाट प्राप्त हुने अनुदानले स्थानीय विकासलाई थप गति दिने र वित्तीय संरचनालाई बलियो बनाउने विश्वास व्यक्त गरेका छन् ।

छत्रदेव गाउँपालिकाको प्रमुख आर्थिक आधार कृषि भएकाले आगामी बजेटमा यस क्षेत्रलाई उच्च प्राथमिकता दिइएको छ । स्थानीय उत्पादन वृद्धि, व्यावसायिक खेती विस्तार, कृषि आधुनिकीकरण, सिँचाइ सुविधा विस्तार तथा कृषक प्रोत्साहनका कार्यक्रम बजेटका मुख्य आकर्षणका रूपमा रहेका छन् ।

गाउँपालिकाले कृषिलाई परम्परागत निर्वाहमुखी प्रणालीबाट व्यावसायिक तथा बजारमुखी प्रणालीतर्फ रूपान्तरण गर्ने लक्ष्य लिएको छ । उत्पादन र बजारीकरणलाई जोड दिँदै स्थानीय युवालाई गाउँमै रोजगारी सिर्जना गर्ने नीति पनि बजेटमा समेटिएको छ ।

बजेटले शिक्षा र स्वास्थ्य क्षेत्रलाई विकासको मेरुदण्डका रूपमा व्याख्या गरेको छ । सामुदायिक विद्यालयको शैक्षिक गुणस्तर सुधार, प्रविधिमैत्री शिक्षाको विस्तार, दक्ष जनशक्ति उत्पादन तथा विद्यालय पूर्वाधार सुदृढीकरणका कार्यक्रमलाई प्राथमिकता दिइएको छ ।

स्वास्थ्य क्षेत्रमा गाउँबस्तीमै सहज पहुँचयुक्त सेवा उपलब्ध गराउने, स्वास्थ्य संस्थाको क्षमता अभिवृद्धि गर्ने, मातृ तथा शिशु स्वास्थ्य कार्यक्रमलाई प्रभावकारी बनाउने तथा नागरिकलाई गुणस्तरीय स्वास्थ्य सेवा सुनिश्चित गर्ने लक्ष्य लिइएको छ ।

विकासको आधारभूत पक्षका रूपमा पूर्वाधार विकासलाई राख्दै गाउँपालिकाले सडक सञ्जाल विस्तार, स्तरोन्नति तथा मर्मतसम्भारका कार्यक्रमलाई प्राथमिकतामा राखेको छ । ग्रामीण बस्तीलाई यातायात पहुँचसँग जोड्ने योजनाले कृषि उत्पादनको बजारीकरण र स्थानीय आर्थिक गतिविधि विस्तारमा सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ ।

यस्तै, खानेपानी तथा सरसफाइ कार्यक्रमलाई पनि विशेष प्राथमिकता दिइएको छ । स्वच्छ खानेपानीको पहुँच विस्तार गरी नागरिकको जीवनस्तर उकास्ने लक्ष्य बजेटले लिएको छ ।

प्राकृतिक, धार्मिक तथा सांस्कृतिक सम्पदाले समृद्ध छत्रदेवलाई पर्यटन गन्तव्यका रूपमा विकास गर्ने योजना पनि बजेटमा समावेश गरिएको छ । पर्यटन पूर्वाधार निर्माण, सम्भावित गन्तव्यहरूको प्रचारप्रसार तथा स्थानीयस्तरमा पर्यटन व्यवसाय विस्तार गर्ने कार्यक्रममार्फत आर्थिक गतिविधि बढाउने लक्ष्य राखिएको छ ।

युवाहरूलाई स्वरोजगार तथा उद्यमशीलतामा आकर्षित गर्दै गाउँमै अवसर सिर्जना गर्ने नीति बजेटको अर्को महत्वपूर्ण पक्ष बनेको छ । उत्पादन वृद्धि र रोजगारी सिर्जनालाई केन्द्रमा राख्दै वैदेशिक रोजगारीको विकल्प स्थानीयस्तरमै खोज्ने प्रयास गरिएको गाउँपालिकाको भनाइ छ ।

उपाध्यक्ष पन्थीले प्रस्तुत गरेको बजेटमा सुशासन, पारदर्शिता, जवाफदेहिता तथा प्रभावकारी सेवा प्रवाहलाई मूल आधार बनाइएको उल्लेख गरिएको छ । जनताको करबाट सञ्चालित राज्य संयन्त्रप्रति विश्वास अभिवृद्धि गर्न पारदर्शी प्रशासन र उत्तरदायी शासन प्रणाली अपरिहार्य रहेको सन्देश बजेटले दिएको छ ।

स्थानीय सरकारलाई नागरिकको घरदैलोको सरकारका रूपमा स्थापित गर्दै सेवा प्रवाहलाई छिटो, सहज र प्रभावकारी बनाउने लक्ष्य पनि बजेटले अघि सारेको छ ।

गाउँपालिकाले आगामी आर्थिक वर्षको बजेटमार्फत केवल विकास निर्माणका कार्यक्रम मात्र अघि सारेको छैन, यसले ‘समृद्ध छत्रदेव’ निर्माणको दीर्घकालीन सोचसमेत प्रस्तुत गरेको छ । कृषि उत्पादन वृद्धि, शिक्षा र स्वास्थ्य सुधार, पूर्वाधार विस्तार, पर्यटन विकास तथा रोजगार सिर्जनालाई एकीकृत रूपमा अघि बढाउने रणनीतिले गाउँपालिकालाई आर्थिक तथा सामाजिक रूपान्तरणतर्फ डोर्‍याउने अपेक्षा गरिएको छ ।

गाउँसभामा प्रस्तुत नीति, कार्यक्रम तथा बजेटमाथि विस्तृत छलफल गरी आवश्यक सुझाव समेटेर पारित गरिने जनाइएको छ । अधिवेशनमा जनप्रतिनिधि, कर्मचारी, सञ्चारकर्मी तथा विभिन्न क्षेत्रका सरोकारवालाको उल्लेख्य सहभागिता रहेको थियो । स्थानीय तहको योजना निर्माण र निर्णय प्रक्रियामा विभिन्न पक्षको सहभागिताले स्थानीय लोकतान्त्रिक अभ्यासलाई थप सुदृढ बनाएको गाउँपालिकाको विश्वास छ ।