दिउँसोको चार बज्न लाग्दा पनि आकाश उस्तै धुम्म थियो । हिउँदको चिसो हावाले सहरलाई कसैले मुठ्ठीमा च्यापेजस्तै कसेको थियो । रेखा अस्पतालको प्रयोगशालाबाट निस्केर बसपार्कतिर हतारिँदै थिई । हातमा रिपोर्टको खाम थियो– सेतो, हलुका, तर उसलाई त्यो ढुंगाभन्दा गह्रौं लागिरहेको थियो ।

उ तीन महिनादेखि अस्थायी जागिरमा (निजी अस्पतालमा ल्याब टेक्निसियन) काम गर्दै आएकी थिई । गाउँबाट स्नातक सकेर आएकी रेखाले सहरलाई सम्भावनाको खेत ठानेकी थिई । तर सम्भावनाको खेतमा पस्नुअघि काँडाघारी पार गर्नुपर्छ भन्ने कुरा उसले बल्ल बुझ्दै थिई ।

आज बिहान म्यानेजरले बोलाएका थिए । ‘रेखा, तिमी राम्रै काम गर्छौ,’ उनले भनेका थिए, ‘तर अस्पतालको आर्थिक अवस्था राम्रो छैन । स्थायी बनाउन सक्ने अवस्था छैन । अर्को महिनादेखि नआए पनि हुन्छ ।’

शब्दहरू सामान्य थिए, तर अर्थ कठोर । ‘नआए पनि हुन्छ’– यति सजिलै कसरी कसैको जीवनबाट रोजगारी काट्न सकिन्छ ? उनले केही भन्न सकिनन् । औपचारिक मुस्कान दिइन्, धन्यवाद भनिन् र बाहिर निस्किइन् ।

बसपार्कमा भीड थियो । मानिसहरू आ–आफ्नै गन्तव्यतिर दौडिरहेका थिए । कसैको हातमा तरकारीको झोला, कसैको काँधमा झोला, कसैको अनुहारमा थकान । रेखालाई लाग्यो– यो भीडमा उसको पीडा कसैलाई देखिँदैन । उसले रिपोर्टको खाम अझै कसेर समातिन् । त्यो रिपोर्ट आफ्नै स्वास्थ्य परीक्षणको थियो । केही दिनदेखि टाउको दुख्ने, थकान लाग्ने समस्या बढेको थियो । सहकर्मीको सल्लाहमा परीक्षण गराएकी थिई ।

बस आयो । भीडसँगै ऊ पनि चढी । झ्यालछेउको सिट भेटियो । बस गुड्न थाल्यो । सहरका अग्ला भवनहरू पछाडि छुट्दै गए । उसको मन भने अगाडि बढ्न सकेन । ‘अब के गर्ने ?’ प्रश्नले टाउको भित्रै घुमिरह्यो ।

उसको घर डेरामा थियो– सानो कोठा, एउटा खाट, एउटा ग्यास चुलो र किताबहरू राख्ने सानो ¥याक । त्यो कोठा उसले आफ्नै कमाइले सजाएकी थिई । भित्तामा टाँसेको सानो क्यालेन्डरमा रातो मसीले लेखिएको थियो– ‘आमा आउने दिन ।’ अर्को हप्ता आमा गाउँबाट सहर आउँदै थिइन्, आँखा जाँच गराउन ।

रेखाले मोबाइल निकालिन् । आमाको मिस्ड कल थियो । सायद उनी बस चढेको कुरा सोध्न खोजेकी होलिन् । उसले फोन गर्न चाहिन्, तर शब्द भेटिएन । ‘जागिर गुमाएँ’ भन्ने कुरा कसरी भनुँ ? गाउँमा सबैले ठानेका छन्– रेखा सहरमा राम्रो जागिर गर्छे, पैसा कमाउँछे । त्यो छवि चकनाचुर पार्न मनले मानेन ।

कोठामा पुगेर उसले ढोका बन्द गरिन् । खाम टेबुलमा राखिन् । केही बेर त्यत्तिकै हेरिरहिन् । अन्ततः खोलिन् । रिपोर्टमा लेखिएको थियो– ‘गम्भीर केही देखिएको छैन । तनावजन्य समस्या हुनसक्छ ।’ उसले गहिरो सास फेरिन् । कम्तीमा स्वास्थ्य त ठिकै रहेछ ।

तर मनको तनाव कसले जाँच्ने ?

साँझ परेपछि छिमेकी कोठाबाट हाँसोको आवाज आयो । कलेज पढ्ने दुई दिदीबहिनीहरू त्यहाँ बस्थे । उनीहरू कहिलेकाहीँ रेखासँग पनि गफ गर्थे । आज उनीहरू चलचित्र हेर्दै हाँसिरहेका थिए । रेखालाई अचानक महसुस भयो– उनी धेरै दिनदेखि कसैसँग खुलेर हाँसेकी छैनन् ।

उसले निर्णय गरिन्– आज आमालाई सबै कुरा भन्छु । सत्य लुकाएर के फाइदा ? फोन मिलाइन् ।

‘हेलो, आमा ?’

‘ए छोरी, बस चढिस् ? धेरै काम त गर्दिनस् है, आराम गर्,’ आमाको स्वर उस्तै माया र चिन्ताले भरिएको ।

रेखाको घाँटी अवरुद्ध भयो । केही क्षण मौनता रह्यो । ‘आमा... एउटा कुरा भन्नु छ ।’

उसले सबै सुनाइन्– अस्थायी जागिर, निकालिएको सूचना, भविष्यको अन्योल । फोनको त्यो छेउ केही बेर चुप लाग्यो । रेखालाई लाग्यो– अब आमा निराश हुन्छिन्, चिन्ता गर्छिन् ।

तर आमाको आवाज स्थिर थियो । ‘छोरी, काम जाने–आउने गर्छ । तेरो सीप कसैले खोस्न सक्दैन । गाउँ फर्कन मन लागे फर्क, नत्र फेरि खोज । हामी छौँ नि ।’

त्यो ‘हामी छौँ नि’ भन्ने वाक्यले रेखाको मनको भारी आधा घटायो । सहरले दिएको असुरक्षा भन्दा घरले दिएको भरोसा ठूलो रहेछ ।

फोन राखेपछि ऊ केही हलुका महसुस गर्न थाली । उसले ल्यापटप खोली । रिजुमे अपडेट गरिन् । विभिन्न अस्पताल र प्रयोगशालाका वेबसाइट खोजिन् । दुई–तीन ठाउँमा आवेदन पठाइन् । प्रत्येक क्लिकसँगै सानो आशा पलाउँदै गयो ।

अर्को दिन बिहानै ऊ उठी । झ्याल खोली । हिजोको धुम्म आकाश अलि खुल्दै थियो । हल्का घाम देखिन थालेको थियो । उसले आफैंसँग भनिन्– आकाश सधैं धुमिल हुँदैन ।

दिनहरू सजिला थिएनन् । केही ठाउँबाट जवाफ आएन । कतै अन्तर्वार्ता दिएर पनि छनोट भइनन् । पैसाको जोहो गर्न उनले पार्ट–टाइम ट्युशन सुरु गरिन् । छिमेककी कक्षा आठमा पढ्ने केटीलाई विज्ञान पढाउन थालिन् । थोरै आम्दानी भए पनि आत्मसम्मान बाँकी रह्यो ।

एक दिन अपरान्ह, जब ऊ ट्युशन सकेर फर्किँदै थिई, मोबाइल बज्यो । अपरिचित नम्बर । उसले सास रोकेर उठाइन् ।

‘रेखा जी ? हामी ‘सिटी डायग्नोस्टिक सेन्टर’बाट बोल्दैछौँ । तपाईंले पठाएको आवेदनबारे कुरा गर्न चाहन्थ्यौँ । भोलि अन्तर्वार्ताका लागि आउन सक्नुहुन्छ ?’

उसको मुटु एकछिन रोकिएजस्तै भयो । ‘हुन्छ, अवश्य,’ ऊ मुस्कुराउँदै बोलिन् ।

फोन काटेपछि उसले आकाशतिर हेरिन् । साँझको सूर्यास्तले बादलको किनार सुनौलो बनाइरहेको थियो । धुमिल आकाशभित्र पनि उज्यालो लुकेर बसेको रहेछ, मौका पर्खेर ।

रेखाले बुझिन्– जीवन सधैं सीधा रेखाजस्तो हुँदैन । कहिले मोड, कहिले उकालो, कहिले ओरालो । तर हिँड्न नछोडेपछि बाटो आफैं बन्छ । हिजोको अस्थायी जागिरले उसको आत्मविश्वास हल्लाएको थियो, तर भोलिको सम्भावनाले फेरि उभ्याइरहेको थियो ।

कोठामा फर्केर उसले भित्ताको क्यालेन्डरतिर हेरिन् । ‘आमा आउने दिन’ नजिकिँदै थियो । यसपालि आमा आउँदा ऊ लुकाउने छैन । आफ्ना संघर्ष, आफ्ना प्रयास, आफ्ना सपना– सबै खुलस्त सुनाउनेछ ।

बाहिरको आकाश अब पूर्ण रूपमा नीलो नभए पनि, पहिले जस्तो धुमिल पनि थिएन । ठीक रेखाको मनजस्तै– अझै केही बादल बाँकी, तर तिनको बीचबाट छिर्न खोजिरहेको उज्यालो पनि ।