अस्पतालको सानो कोठा, झ्यालबाहिरको हल्का वर्षाले थप उदास बनेको थियो । पानीका थोपा सिसामा टप्पटप्प ठोक्किँदै थिए, अनि भित्र मेसिनको एकनासको आवाजले समयको गति मापन गरिरहेजस्तो लाग्थ्यो ।

बेडमा पल्टिएकी थिइन्, सावित्री । उमेरले ६० नाघिसकेकी, शरीर कमजोर, तर आँखाभित्र अझै केही नबुझेका प्रश्नहरू जिउँदै थिए ।

उनको हातमा एउटा पुरानो खाम थियो– पहेँलो भइसकेको, किनाराहरू च्यातिएको । त्यो चिठी उनले जीवनभर खोलेकी थिइनन् । आज भने त्यो खोल्ने आँट पलाएको थियो ।

उनले बिस्तारै खाम च्यातिन् । भित्रबाट नीलो मसीले लेखिएको चिठी बाहिर आयो । अक्षरहरू केही धमिला भइसकेका थिए, तर सम्झनाहरू भने एकदमै स्पष्ट थिए ।

उनको मन फेरि पछाडि फर्कियो– १५ वर्षअघि ।

त्यो सानो बजार, जहाँ उनी शिक्षक थिइन् । बिहानै स्कुल जानु, बेलुका घर फर्कनु, साधारण जीवन । तर, त्यही जीवनमा एक दिन प्रवेश गरेका थिए, अरुण ।

अरुण, सहरबाट आएका नयाँ शिक्षक । हँसिलो अनुहार, सरल व्यवहार र पढाउने तरिका जसले विद्यार्थी मात्र होइन, सहकर्मीहरूलाई पनि प्रभावित पाथ्र्यो ।

पहिलो भेटमा खासै कुरा भएको थिएन । तर, दिनदिनै भेटिँदै जाँदा उनीहरूबीच एक अदृश्य सम्बन्ध गाँसिँदै गयो । स्कुलपछि कहिलेकाहीँ दुवैजना चिया पसलमा बस्थे । पढाइ, समाज, भविष्य– सबै विषयमा कुरा हुन्थ्यो ।

अरुणले एक दिन भनेका थिए, ‘जीवन सधैं यस्तै रहँदैन, सावित्री । कहिलेकाहीँ जोखिम लिनुपर्छ, नत्र पछुतो मात्र बाँकी रहन्छ ।’

त्यो वाक्य सावित्रीको मनमा गहिरोगरी बसेको थियो । तर, सावित्रीको जीवन त्यति सजिलो थिएन । घरमा बिरामी आमा, सानो भाइ, जिम्मेवारीको भारी । उनले आफ्ना इच्छाहरूलाई सधैं दोस्रो स्थानमा राखेकी थिइन् ।

एक साँझ, अरुणले उनलाई चिठी दिए ।

‘यो अहिले नखोल्नू,’ उनले भनेका थिए, ‘जुन दिन तिमीले आफ्नो निर्णय आफैं लिन सक्ने महसुस गछ्र्यौ, त्यो दिन मात्र खोल्नू ।’

सावित्रीले चिठी लिएर राखिन् । तर, त्यो दिन कहिल्यै आएन ।

केही महिनापछि अरुण अचानक सहर फर्किए । बिनाकुनै औपचारिक बिदाइ ।

सावित्रीले त्यो चिठी धेरैपटक खोल्ने सोचिन् । तर हरेकपटक कुनै न कुनै कारणले रोकिन्थिन्– कहिले जिम्मेवारीले, कहिले डरले ।

समय बग्दै गयो ।

आमा बितिन् । भाइ विदेश गयो । सावित्रीले आफ्नो जीवन स्कुलमै बिताइन् । विद्यार्थीहरू पढाउँदै, अरूका सपना पूरा गर्न सहयोग गर्दै । तर आफ्नो सपना भने कहिल्यै खोलिनन्– त्यो चिठीजस्तै ।

आज, अस्पतालको बेडमा, उनले त्यो चिठी खोलिन् । हात काँप्दै थियो । आँखाले शब्दहरू समात्न खोज्दै थियो ।

चिठीमा लेखिएको थियो– ‘सावित्री, म तिमीलाई केही भन्न चाहन्थेँ, तर शब्द भेटिनँ । त्यसैले यो चिठी लेख्दै छु । म तिमीलाई मन पराउँछु । सायद प्रेम पनि गर्छु । तर, म तिमीलाई कुनै दबाब दिन चाहन्नँ । तिमीले आफ्नो जीवन आफ्नै हिसाबले जिउनुपर्छ । म सहर फर्किंदै छु । यदि तिमीलाई लाग्छ कि हामी सँगै भविष्य बनाउन सक्छौं भने मलाई भेट्न आऊ । म पर्खनेछु । तर यदि तिमी आउन सकिनौ भने पनि, म तिमीलाई दोष दिनेछैन । किनकि प्रेम भनेको कहिलेकाहीँ छोड्नु पनि हो ।

– अरुण’

चिठी पढिसक्दा सावित्रीका आँखा भरिएका थिए । १५ वर्षअघिको एउटा निर्णय वा निर्णय लिन नसक्नु उनको जीवनको सबैभन्दा ठुलो मोड बनेको थियो ।

उनले झ्यालतिर हेरिन् । पानी रोकिएको थियो । आकाशमा हल्का घाम देखिन थालेको थियो । उनको मनमा एउटा प्रश्न घुमिरहेको थियो– ‘यदि मैले त्यो दिन चिठी खोलेको भए...?’

तर अब त्यो प्रश्नको उत्तर कहिल्यै पाइने अवस्था थिएन । उनले चिठी छातीमा राखिन् । आँखा बिस्तारै बन्द हुँदै गयो । मनभित्र कतै, उनी त्यो सानो बजारमा फर्किइन् । चिया पसल, स्कुलको आँगन, अनि मुस्कुराउँदै उभिएका अरुण ।

यसपटक उनी रोकिइनन् । उनी अघि बढिन् । मेसिनको आवाज बिस्तारै सिधा रेखामा बदलियो । बाहिर आकाश पूरै खुलेको थियो ।